Seniorzy na Zachodzie Europy powszechnie wykorzystują fakt posiadania mieszkania do zwiększenia swoich miesięcznych dochodów – korzystają z odwróconej hipoteki. W Polsce świadomość istnienia tego produktu finansowego nie jest jeszcze powszechna. W odróżnieniu od kredytu czy pożyczki odwrócona hipoteka zapewnia systematyczny (comiesięczny) dostęp do dodatkowych środków, które senior może spożytkować na swoje potrzeby. W Polsce odwrócona hipoteka funkcjonuje w dwóch modelach – warto wiedzieć, czym się one różnią.

Odwrócona hipoteka – definicja

Czym jest odwrócona hipoteka? Odwrócona hipoteka to usługa finansowa skierowana do seniorów będących właścicielami nieruchomości. Na świecie produkt ten oferowany jest przez banki i inne instytucje finansowe. Definicja odwróconej hipoteki polega na tym, że senior wykorzystuje potencjał majątkowy swojego mieszkania lub domu, uzyskując w ten sposób co miesiąc ustaloną z instytucją finansową kwotę. Jest to dodatkowe, obok emerytury lub renty, świadczenie.

Odwrócona hipoteka to alternatywa dla sprzedaży mieszkania w warunkach rynkowych. Szczególnie zyskują na niej seniorzy związani emocjonalnie ze swoim miejscem zamieszkania – mimo zawarcia umowy z podmiotem, który wypłaca im umówione świadczenie, w dalszym ciągu mogą oni mieszkać w swoim mieszkaniu czy domu. Gwarantuje im to specjalny wpis umieszczony w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Odwrócona hipoteka w Polsce

Od ponad dziesięciu lat odwrócona hipoteka jest dostępna dla seniorów z Polski. Właściciele nieruchomości, którzy ukończyli 65 lat i są zainteresowani skorzystaniem z tego produktu, powinni wiedzieć, że jest on dostępny w dwóch modelach.

  • Odwrócona hipoteka w modelu kredytowym

W tym modelu odwrócona hipoteka funkcjonuje też pod inną nazwą – odwrócony kredyt hipoteczny. W Polsce obecnie żaden bank nie oferuje tego produktu. W założeniu bank dokonuje zabezpieczenia swoich interesów poprzez wpis na hipotece, a w umowie zobowiązuje się wypłacać przez kolejnych kilka lat (np. 5, 7 lub 10) świadczenie w ustalonej kwocie. Po śmierci seniora nieruchomość jest sprzedawana, aby zaspokoić roszczenie banku (ewentualna nadwyżka ze sprzedaży jest zwracana rodzinie zmarłego). W alternatywnym scenariuszu spadkobiercy seniora spłacają zobowiązanie i przejmują nieruchomość.

Odwrócona hipoteka w modelu kredytowym zapewnia seniorowi dożywotnie korzystanie z mieszkania. Senior może też w każdym momencie rozwiązać umowę i spłacić bank – wówczas otrzyma zgodę na wykreślenie wpisu hipotecznego.

  • Odwrócona hipoteka w modelu sprzedażowym

Drugim modelem, w którym dostępna jest odwrócona hipoteka, jest model sprzedażowy, czyli renta dożywotnia (renta hipoteczna). Umowa zawierana między funduszem hipotecznym a seniorem polega na przeniesieniu własności nieruchomości na fundusz. W zamian jest on zobowiązany dożywotnio wypłacać swojemu klientowi świadczenie w umówionej kwocie. Analogicznie jak w przypadku odwróconego kredytu hipotecznego, senior może zamieszkiwać w swoim mieszkaniu aż do śmierci.

W Polsce odwrócona hipoteka aktualnie dostępna jest wyłącznie w modelu sprzedażowym (renta dożywotnia). Produkt ten oferują pozabankowe instytucje finansowe – fundusze hipoteczne. Najczęściej swoją ofertę kierują one do seniorów w wieku powyżej 65 lat.

Renta dożywotnia a odwrócona hipoteka – w jaki sposób są powiązane?

Zarówno renta dożywotnia, jak i odwrócona hipoteka mają cechy wspólne – każdy z tych produktów zapewnia seniorowi dodatkowe środki, które może on spożytkować zgodnie z własnymi potrzebami. Każdy z nich jest bezpieczny. Umowa renty dożywotniej podpisywana jest w formie aktu notarialnego. Podpisanie umowy w obecności notariusza stanowi gwarancję, że interesy seniora będą odpowiednio chronione.

Podobieństwo między rentą dożywotnią i odwróconą hipoteką widoczne jest również w możliwości dalszego użytkowania mieszkania przez seniora. Nie musi się on wyprowadzać z dobrze znanego środowiska, aby otrzymywać dodatkowe środki. To bez wątpienia korzystnie wpływa na jego poczucie bezpieczeństwa.

Główną różnicą jest fakt, że renta dożywotnia zapewnia wypłaty do końca życia, natomiast w przypadku odwróconego kredytu hipotecznego wypłaty są realizowane jedynie przez ściśle określony czas.